O Αύγουστος που τελειώνει σήμερα κάθε άλλο παρά μήνας ραστώνης αποδείχτηκε για τις εταιρείες τεχνολογίας. H Google εξαγοράζει τη Motorola, η HP δηλώνει ότι θα ακολουθήσει τα βήματα της ΙΒΜ και θα πουλήσει το τμήμα προσωπικών υπολογιστών και σταματά το TouchPad, o Steve Jobs κατεβαίνει από το τιμόνι Apple (αν και παρέμεινε σε σημαντικό πόστο). Η πιο σημαντική όμως ανακοίνωση ήρθε από την ΙΒΜ. Μια ανακοίνωση που μπορεί να αλλάξει ριζικά το τοπίο των υπολογιστών.
Η γαλάζια κυρία ανακοίνωσε δύο πειραματικά τσιπ που «προσομοιώνουν την ικανότητα του εγκεφάλου για αντίληψη, δράση και απόκτηση γνώσης». Στην ουσία, αυτά τα τσιπ «νευροσυναπτικής επεξεργασίας» μιμούνται τη λειτουργία των νευρώνων και των συνάψεων του εγεφάλου για να μπορούν να μαθαίνουν και να δρουν αυτόνομα, αντί να προγραμματίζονται με προκαθορισμένες λειτουργίες.
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος χρησιμοποιεί λιγότερη ενέργεια από μια λάμπα 25 watt και καταλαμβάνει μικρότερο όγκο από 2 λίτρα, είναι σε θέση να ολοκληρώσει σύνθετες εργασίες, ενώ εργάζεται αυτόνομα δηλαδή βρίσκει ότι του χρειάζεται και όποτε του χρειάζεται, και γνωρίζει τι είδους πληροφορίες να αποθηκεύσει και για πόσο καιρό. Ο εγκέφαλος είναι ο απόλυτο υπολογιστής. Σε αντίθεση με τον εγκέφαλο οι σημερινοί υπολογιστές χρησιμοποιούν μια αρχιτεκτονική που σχεδιάστηκε πριν από 40 χρόνια από τον von Neumann. Για να χειριστούν τα αυξανόμενα βουνά των δεδομένων που αντιμετωπίζουμε απαιτούν όλο και περισσότερη ενέργεια και περισσότερο χώρο.
Τα τσιπ που ανακοινώθηκαν πριν λίγες μέρες αποτελούν μέρος του έργου με την ονομασία Neyromorphic Adaptive Plastic Scalable Electronics (SyNAPSE) το οποίο χρηματοδότείται και από ερευνητικά προγράμματα του γνωστού DARPA του Αμερικανικού Πενταγώνου. Με την είσοδο στη Φάση 2 του έργου (οι Φάσεις 0 και 1 είναι ολοκληρωμένες), η IBM έχει κατασκευάσει δύο state-of-the-art τσιπ. Αυτά τα τσιπ αψηφούν την παραδοσιακή αρχιτεκτονική von Neumann. H IBM έχει συγκεντρώσει μια παγκόσμιας κλάσης ομάδα που περιλαμβάνει συνεργάτες από τα Πανεπιστήμια Cornell, Columbia, California - Merced, και Wisconsin - Madison, μαζί με τους επιστήμονες από τα ερευνητικά κέντρα της IBM στο Austin, στο Yorktown Heights της Νάες Υόρκης, στην Ινδία και στη Ζυρίχη.
H εταιρεία δεν δίνει λεπτομέρειες για τον τρόπο λειτουργίας της νέας τεχνολογίας. Το βασικό χαρακτηριστικό της, πάντως, είναι η αυτόματη αναδιοργάνωση των συνδέσεων ανάμεσα στους δεκάδες επεξεργαστικούς πυρήνες που περιλαμβάνει το τσιπ, ανάλογα με τις πληροφορίες που συλλέγονται.
Οι γνωστικοί (cognitive) υπολογιστές μιμούνται τις ικανότητες του εγκεφάλου για την αίσθηση, την αντίληψη, την δράση, την αλληλεπίδραση και τη γνωστική λειτουργία, με ταυτόχρονη ενσωμάτωση και την ανάλυση των τεράστιων όγκων δεδομένων από πολλές πηγές ταυτόχρονα. Οι υπολογιστές αυτού του είδους δεν θα προγραμματιστούν όπως οι παραδοσιακοί υπολογιστές σήμερα. Αντίθετα, οι γνωστικοί υπολογιστές θα μάθουν δυναμικά μέσα από τις εμπειρίες, θα βρουν συσχετίσεις, θα δημιουργούν υποθέσεις θα θυμούνται και να μάθαίνουν από τα αποτελέσματα, μιμούμενοι τη διαρθρωτική πλαστικότητα των συνάψεων του ανθρώπινου εγκεφάλου με άλλα λόγια την ικανότητα του εγκεφάλου να "επανακαλωδιώνεται" με την πάροδο του χρόνου, καθώς μαθαίνει και αντιδρά στις εμπειρίες και τις αλληλεπιδράσεις με το περιβάλλον του.
Για να επιτευχθεί αυτό το νέο είδος τσιπ, η IBM και οι συνεργαζόμενοι ακαδημαϊκοί φορείς συνδυάζουν τις νευροεπιστήμες, τις νανοεπιστήμες και τους υπερυπολογιστές μαζί για να αντιπαρατεθούν με τη λειτουργία, τη δύναμη και το χώρο του εγκεφάλου.
Υπερυπολογιστές: Τον Νοέμβριο του 2009, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν ένα υπερυπολογιστή της IBM (το Blue Gene) ώστε να επιτευχθεί σημαντική πρόοδος σε μεγάλης κλίμακας προσομοίωση φλοιού του εγκεφάλου της γάτας, που τεκμηριώνει τη σκοπιμότητα των γνωστικών υπολογιστών.
Νευροεπιστήμες: Το 2010, επιστήμονες στο ερευνητικό κέντρο Almaden αποκάλυψαν και με επιτυχία χαρτογράφησαν το μεγαλύτερο δίκτυο μεγάλων αποστάσεων του εγκεφάλου του πιθήκου, η γνώση αυτή είναι απαραίτητη για την κατανόηση της συμπεριφοράς του εγκεφάλου, την πολυπλοκότητα, τη δυναμική και τους υπολογισμούς που κάνει. Αυτή η ανακάλυψη δίνει στους επιστήμονες πρωτοφανή εικόνα για το πώς οι πληροφορίες ταξιδεύουν και αποθηκεύονται σε όλο τον εγκεφάλο.
Νανοεπιστήμες: τα επαναστατικά νέα τσιπ που παρουσίασε η IBM πριν λίγες μέρες είναι ένα δομικό στοιχείο για την επίτευξη του μακροπρόθεσμου στόχου του προγάμματος SyNAPSE: την κατασκευή ενός τσιπ με δέκα δισεκατομμύρια νευρώνες και εκατό τρισεκατομμύρια συνάψεις, ενώ θα καταναλώνει απλώς ενός κιλοβάτ και θα καταλαμβάνει λιγότερο από δύο λίτρα όγκου.